یکی از پرتکرارترین سؤالات داوطلبان آزمون کارشناسی ارشد علوم پزشکی این است که «با مدرک کارشناسی من، در چه رشتههایی از ارشد وزارت بهداشت میتوانم شرکت کنم؟
برخلاف آزمون کارشناسی ارشد وزارت علوم، در آزمون ارشد وزارت بهداشت نمیتوان صرفاً بر اساس علاقه، هر رشتهای را برای شرکت در آزمون انتخاب کرد. برای هر رشته امتحانی، تعدادی مدرک کارشناسی مشخص به عنوان مدرک مورد پذیرش اعلام میشود و داوطلب باید قبل از ثبتنام بررسی کند که عنوان مدرک او دقیقاً در میان مدارک مجاز آن رشته قرار گرفته باشد. بنابراین اگر مدرک کارشناسی شما زیستشناسی، علوم آزمایشگاهی، پرستاری، مامایی، میکروبیولوژی، بیوشیمی، شیمی، روانشناسی، مهندسی پزشکی یا یکی دیگر از رشتههای دانشگاهی است، ابتدا باید مشخص کنید برای کدام رشته کارشناسی ارشد وزارت بهداشت قصد شرکت در آزمون را دارید و سپس مدارک مورد پذیرش همان رشته را بررسی کنید.
یکی از مهمترین گروهها، مجموعه علوم آزمایشگاهیها و… است.
در جدول زیر تعدادی از رشتههای مهم و پرمتقاضی آزمون کارشناسی ارشد وزارت بهداشت و مدارک مورد پذیرش آنها را مشاهده میکنید. توجه داشته باشید این جدول برای آشنایی سریع تهیه شده و برای ثبتنام باید عنوان دقیق مدرک خود را با آخرین دفترچه تطبیق دهید.
| رشته امتحانی ارشد وزارت بهداشت | مدارک تحصیلی مورد پذیرش |
| بیوشیمی بالینی | علوم آزمایشگاهی، بیوشیمی، زیستشناسی کلیه گرایشها، زیستفناوری پزشکی و دکتری حرفه ای داروسازی |
| ژنتیک انسانی | کارشناسی زیستشناسی(کلیه گرایشها)، بیوتکنولوژی، ویروس شناسی، انگل شناسی پزشکی، ژنتیک، بیوشیمی، ایمنی شناسی، میکروب شناسی، تغذیه، علوم آزمایشگاهی، مامایی، دکتری حرفه ای علوم آزمایشگاهی، پزشکی، داروسازی، دندانپزشکی و دامپزشکی |
| زیست فناوری پزشکی | کلیه کارشناسی های علوم پزشکی، کارشناسی زیستشناسی(کلیه گرایشها)، بیوتکنولوژی، مهندسی زیست فناوری کشاورزی، علوم آزمایشگاهی، علوم آزمایشگاهی دامپزشکی، علوم تجربی، دکتری حرفه ای پزشکی، داورسازی و دامپزشکی، کارشناسی و کارشناسی ارشد داروسازی خارج از کشور |
| ایمنیشناسی پزشکی | کارشناسی ایمنی شناسی، انگل شناسی پزشکی، باکتری شناسی، بیوشیمی، بیوتکنولوژی، زیست شناسی(با گرایش جانوری، سلولی و مولکولی، میکروبیولوژی، عمومی و ژنتیک)، میکروبیولوژی، علوم آزمایشگاهی، فیزیولوژی، ویروس شناسی |
خونشناسی آزمایشگاهی | کارشناسی علوم آزمایشگاهی، ایمنی شناسی، زیست شناسی(کلیه گرایشها به غیر از زیست گیاهی)، ویروس شناسی، میکروب شناسی پزشکی، بیوشیمی، ژنتیک، زیست پزشکی |
| علوم انتقال خون | کارشناسی علوم آزمایشگاهی، زیست شناسی(گرایش سلولی و مولکولی، ژنتیک و بیوتکنولوژی) |
| میکروب شناسی پزشکی | کارشناسی میکروب شناسی، بیوشیمی، زیست شناسی(عمومی، میکروبیولوژی، ژنتیک و سلولی و مولکولی)، زیست شناسی سلولی و مولکولی(میکروبیولوژی، سلولی و مولکولی و ژنتیک)، علوم آزمایشگاهی، ایمنی شناسی، ویروس شناسی، انگل شناسی پزشکی، علوم آزمایشگاهی دامپزشکی، دکتری حرفه ای علوم آزمایشگاهی، دکتری عمومی گروه پزشکی، دکتری حرفه ای دامپزشکی |
| ویروس شناسی پزشکی | کارشناسی میکروب شناسی، انگل شناسی پزشکی، حشره شناسی پزشکی، زیستشناسی(کلیه گرایشها به غیر از زیست گیاهی)، علوم آزمایشگاهی، بیوشیمی، ایمنی شناسی، علوم آزمایشگاهی دامپزشکی، دکتری حرفه ای علوم آزمایشگاهی، دکتری عمومی گروه پزشکی، دکتری حرفه ای دامپزشکی |
| قارچ شناسی پزشکی | کارشناسی علوم آزمایشگاهی، میکروبیولوژی، زیستشناسی(گرایش جانوری، سلولی و مولکولی و میکروب شناسی)، قارچ شناسی پزشکی، انگل شناسی پزشکی، باکتری شناسی پزشکی، ویروس شناسی پزشکی، ایمنی شناسی پزشکی، دکتری حرفه ای علوم آزمایشگاهی، دکتری عمومی گروه پزشکی |
| انگل شناسی پزشکی | کارشناسی انگل شناسی، حشره شناسی پزشکی، ایمنی شناسی پزشکی، میکروب شناسی، علوم آزمایشگاهی، زیستشناسی(گرایش جانوری، عمومی، سلولی و مولکولی، میکروبیولوژی) علوم آزمایشگاهی دامپزشکی |
| اتاق عمل | تکنولوژی اتاق عمل، پرستاری و هوشبری |
| آموزش هوشبری | کارشناسی هوشبری |
| اپیدمیولوژی | کلیه کارشناسی های علوم پزشکی، آمار(کلیه گرایشها)، مهندسی تکنولوژی نرم افزار کامپیوتر، دکتری حرفه ای گروه پزشکی، دکتر حرفه ای دامپزشکی |
| بینایی سنجی | کارشناس بینایی سنجی |
| تکنولوژی گردش خون | کارشناسی رشته های پرستاری، هوشبری، اتاق عمل (ارائه دوسال سابقه کار بالینی با مدرک کارشناسی برای این رشته الزامی است) |
| انفورماتیک پزشکی | کارشناسی فناوری اطلاعات سلامت، مهندسی کامپیوتر(کلیه گرایش ها)، مهندسی برق(کلیه گرایش ها)، ریاضی و آمار(کلیه گرایش ها)، مهندسی صنایع(کلیه گرایش ها)، مهندسی فناوری اطلاعات(کلیه گرایش ها)، مهندسی پزشکی(همه گرایش ها)، علوم کامپیوتر(همه گرایش ها)، پرستاری(کلیه گرایش ها)، دکتری عمومی گروه پزشکی |
| مدیریت خدمات بهداشتی درمانی | رشتههای علوم پزشکی، مدیریت، حسابداری، علوم اقتصادی، علوم اجتماعی و حقوق، اداره امور بیمارستانها |
| میکروبشناسی مواد غذایی | میکروب شناسی، علوم آزمایشگاهی، علوم آزمایشگاهی دامپزشکی، علوم تغذیه، علوم و صنایع غذایی، بیوشیمی، زیستشناسی(گرایشهای میکروبیولوژی، بیوشیمی و ژنتیک)، بهداشت و بازرسی گوشت، بهداشت مواد غذایی، دکتری عمومی گروه پزشکی |
| فیزیولوژی پزشکی | فیزیولوژی، زیستشناسی(کلیه گرایشها)، علوم آزمایشگاهی، علوم آزمایشگاهی دامپزشکی، علوم دارویی، فارماکولوژی، پرستاری، مامایی، فیزیوتراپی، بیوشیمی، علوم تشریحی، هوشبری، جانورشناسی، گفتاردرمانی، بینایی سنجی، شنوایی سنجی، بهداشت عمومی، اتاق عمل، فوریت های پزشکی |
بله. زیستشناسی یکی از رشتههایی است که فارغالتحصیلان آن بسته به گرایش کارشناسی میتوانند برای تعدادی از رشتههای کارشناسی ارشد وزارت بهداشت اقدام کنند. فارغالتحصیلان زیستشناسی عمومی، زیستشناسی سلولی و مولکولی، ژنتیک، میکروبیولوژی، زیستفناوری و سایر گرایشهای مرتبط معمولاً بیشترین توجه را به رشتههای علوم آزمایشگاهی دارند. بیوشیمی بالینی، ژنتیک انسانی، زیستفناوری پزشکی، ایمنیشناسی پزشکی، میکروبشناسی پزشکی، ویروسشناسی پزشکی، قارچشناسی پزشکی، انگلشناسی پزشکی و فیزیولوژی از جمله رشتههایی هستند که بسته به عنوان دقیق مدرک کارشناسی ممکن است برای فارغالتحصیلان زیست قابل انتخاب باشند.
با این حال یک نکته بسیار مهم وجود دارد: عبارت «زیستشناسی کلیه گرایشها» در همه رشتههای امتحانی وجود ندارد. ممکن است برای یک رشته فقط گرایشهای مشخصی مانند زیستشناسی سلولی و مولکولی، میکروبیولوژی، ژنتیک یا زیست عمومی پذیرفته شود. بنابراین داوطلبان زیست باید حتماً عنوان درجشده روی مدرک کارشناسی خود را با دفترچه تطبیق دهند.
علوم آزمایشگاهی یکی از مدارکی است که امکان شرکت در تعداد قابل توجهی از رشتههای ارشد وزارت بهداشت را فراهم میکند. فارغالتحصیلان علوم آزمایشگاهی بسته به شرایط دفترچه میتوانند رشتههایی از مجموعه علوم آزمایشگاهی مانند بیوشیمی بالینی، ایمنیشناسی پزشکی، هماتولوژی، میکروبشناسی پزشکی، ویروسشناسی پزشکی، قارچشناسی پزشکی، انگلشناسی پزشکی، ژنتیک انسانی و زیستفناوری پزشکی را بررسی کنند.
علاوه بر این، نام علوم آزمایشگاهی در مدارک مورد پذیرش برخی رشتههای دیگر مانند فیزیولوژی، اپیدمیولوژی، بهداشت و ایمنی مواد غذایی و بعضی رشتههای بینرشتهای نیز دیده میشود. این تنوع باعث شده است که انتخاب رشته ارشد برای فارغالتحصیلان علوم آزمایشگاهی اهمیت زیادی داشته باشد؛ زیرا تفاوت میان رشتهها از نظر دروس آزمون، ظرفیت پذیرش، مسیر دکتری و آینده شغلی قابل توجه است.
بله؛ داشتن مدرک وزارت علوم به خودی خود مانعی برای شرکت در آزمون ارشد وزارت بهداشت نیست. یکی از تصورات اشتباه این است که تنها فارغالتحصیلان دانشگاههای علوم پزشکی امکان شرکت در آزمون ارشد وزارت بهداشت را دارند. در حالی که بسیاری از رشتههای این آزمون، مدارک کارشناسی وزارت علوم را نیز میپذیرند.
بنابراین اگر کارشناسی زیستشناسی، شیمی، فیزیک، آمار، ریاضی، مهندسی پزشکی، مهندسی کامپیوتر، مهندسی صنایع یا رشتههای مشابه را از دانشگاههای زیرمجموعه وزارت علوم دریافت کردهاید، میتوان براساس دفترچه راهنمای ثبت نام و طبق مدارک مورد پذیرش هر رشته برای رشتههای ارشد وزارت بهداشت اقدام نمایید.
طبق ضوابط آزمون، امکان انتخاب بیش از یک مجموعه امتحانی تحت شرایط اعلامشده در دفترچه وجود دارد؛ اما داوطلب باید برای هر انتخاب، هم شرایط مدرک تحصیلی و هم زمان برگزاری آزمونها را در نظر بگیرد. بنابراین صرف مجاز بودن مدرک کارشناسی به معنای امکان شرکت همزمان در هر دو رشته دلخواه نیست. اگر قصد دارید دو مجموعه امتحانی را انتخاب کنید، قبل از ثبتنام جدول زمانبندی و ضوابط مربوط به انتخاب مجموعهها را با دقت مطالعه کنید.
لیست رشتههای مجاز برای شرکت در آزمون ارشد وزارت بهداشت ۱۴۰۵-۱۴۰۶ یکی از مهمترین مواردی است که هر داوطلب باید پیش از شروع مطالعه جدی یا ثبتنام بررسی کند. در آزمون کارشناسی ارشد وزارت بهداشت، داشتن مدرک کارشناسی به تنهایی کافی نیست؛ بلکه عنوان دقیق مدرک کارشناسی باید در فهرست مدارک مورد پذیرش رشته امتحانی موردنظر قرار گرفته باشد. فارغالتحصیلان رشتههایی مانند علوم آزمایشگاهی، زیستشناسی، میکروبیولوژی، بیوشیمی، بیوتکنولوژی، پرستاری، مامایی، بهداشت، مهندسی پزشکی، علوم کامپیوتر و حتی برخی رشتههای علوم انسانی و مهندسی، بسته به رشته امتحانی میتوانند وارد آزمون ارشد وزارت بهداشت شوند.